Galvanik katodik koruma nedir?

Önce sorun: donatı neden paslanır?

Sağlam betonun gözenek suyu yüksek alkali (bazik) bir ortamdır. Bu ortam, donatı çeliğinin yüzeyinde pasif (koruyucu) bir film oluşmasını sağlar ve çeliği korur. İki ana etken bu korumayı bozar:

• Karbonatlaşma: Havadaki CO₂ zamanla betonun pH'ını düşürür; pasif film zayıflar.
• Klorür girişi: Deniz etkisi veya yol tuzu kaynaklı klorürler pasif filmi lokal olarak bozar.

Pasif film bozulduğunda korozyon başlar. Oluşan pas, çeliğin hacmini birkaç kat büyütür; beton içeriden çatlar, paspayı dökülür ve donatı kesiti azalır.

Galvanik katodik korumanın temeli

Katodik koruma, korunacak metalin elektrokimyasal potansiyelini korozyonun yavaşladığı yönde kaydırmayı amaçlar. Galvanik (feda olan anotlu) yöntemde bu, harici güç olmadan, yalnızca iki metal arasındaki doğal potansiyel farkıyla sağlanır.

Çinko, çelikten daha aktiftir; yani daha kolay yükseltgenir. Donatıya bağlandığında çinko tercihli olarak feda olur (Zn → Zn²⁺ + 2e⁻) ve açığa çıkan elektronlar çeliğe akarak donatıyı koruyan yönde bir akım oluşturur.

Beton neden elektrolit görevi görür?

Bir galvanik hücrenin çalışması için iyonik bir ortam (elektrolit) gerekir. Betonun gözeneklerindeki nem ve çözünmüş iyonlar, betonu yeterince iletken kılar. Bu nedenle anot ile donatı arasındaki devre, dış kablo (titanyum tel) ve beton üzerinden tamamlanır. Nem ve iyon içeriği değiştikçe sistemin davranışı da değişir — bu yüzden performans saha koşullarına bağlıdır.

Neden enerji gerektirmez?

Koruyucu akımın kaynağı, çinko ile çelik arasındaki doğal potansiyel farkıdır. Empresli akımlı (impressed current) sistemlerden farklı olarak harici güç kaynağı, doğrultucu/pano veya elektrik aboneliği gerekmez. Bu, özellikle bakımı ve enerji erişimi zor yapılarda pratik bir avantajdır.

KATODEX yaklaşımı

KTX-01, bu prensibi saha gerçekleriyle birleştirir: eleman bazında risk ve çelik yoğunluğu değerlendirilir, anot dağılımı buna göre planlanır, uygulama sonrası ≤1 Ω bağlantı sürekliliği ölçülerek sistemin tasarlandığı gibi bağlandığı teyit edilir ve raporlanır.

Korozyon koruması ≠ deprem güvenliği

Önemli bir ayrım: KTX-01 donatıyı zamana karşı korumaya odaklanır. Yapısal kapasiteyi artırmak güçlendirme mühendisliğinin konusudur. İkisi birbirini tamamlar; biri diğerinin yerine geçmez.